• Volendamse vakkundigheid
  • Reparaties bij eventuele schade
  • 25 jaar garantie en service

Afscheidsrituelen

Er zijn enorm veel situaties waarin men afscheid neemt. Niet alleen van een geliefde, vaak gaat dit verlies gepaard met het afscheid nemen van de plannen die waren gemaakt of de wensen die jullie met elkaar deelden. Bij verlies vindt men een afscheidsritueel vaak belangrijk. Er wordt veel waarde gehecht aan verschillende vormen van afscheidsrituelen in de vorm van herdenking en troost.

Wat zijn rituelen?

Een ritueel is een door gebruiken speciale handelwijze. Dit kan op een formele manier plaatsvinden, maar ook op een informele manier. Wanneer we het hebben over een afscheidsritueel, kunnen wij spreken van een officieel en een informeel afscheidsritueel. Een officieel afscheidsritueel kent geen wijzigingen die kunnen worden aangebracht in de grote uitlijning van het ritueel. Denk maar aan een staatsbegrafenis. Maar de formele en de informele wijze komen overeen in het feit dat het ritueel samenhangt met symboliek, gebaren en handelingen die vaak uit tradities zijn voortgekomen. Dit ritueel wordt vervolgens aangepast op het leven van de overledene, om deze gebaren en handelingen persoonlijk te maken. Bij verlies is het belangrijk om op deze manier stil te staan bij de gebeurtenis, de herinneringen en de toekomst.

Voorbeelden afscheidsrituelen

Er zijn vele verschillende soorten afscheidsrituelen. Het kan per familie, maar ook per land, godsdienst en zelfs per woonplaats verschillen. Vind het afscheid in een dorp of in een stad plaats? Bijvoorbeeld in  Nederland of in IJsland? Er zullen dan andere rituelen worden uitgevoerd. Deze standaarden en gewoonten veranderen ook door de jaren heen. Wij zullen hier een aantal soorten afscheidsrituelen beschrijven die vandaag de dag veel voorkomen binnen de westerse wereld.

Overledene herdenken

Een veel voorkomend afscheidsritueel is de zogeheten “trailer van het leven” dat afgespeeld wordt. Steeds meer rituelen krijgen een persoonlijke invulling om op deze manier de overledene te herdenken. Vrienden, familie en collega’s wisselen elkaar af met toespraken in verschillende vormen. Zij halen herinneringen op en vertellen elkaar anekdotes. Wanneer de situatie en de techniek dat toelaat, wordt er begrafenis muziek afgespeeld en filmpjes en foto’s vertoont. Op deze manier wordt de levensloop van de overledene herdacht. Zo wordt niet alleen verdriet gedeeld, maar ook het leven van de persoon van wie afscheid wordt genomen herdacht en gevierd.

Lintenritueel

Een lint staat symbool voor verbinding. Een verbinding die voor altijd krachtig en aanwezig zal zijn. Bij dit ritueel krijgt de overledene een van de uiteinden van het lint in de handen geplaatst. Wanneer de overledene in een kist ligt opgebaard, blijft het andere uiteinde van het lint uit de kist hangen. Dit uiteinde kunnen nabestaanden vastpakken en daarna wordt dit lint symbolisch losgelaten door middel van het doorknippen van het lint.

Bloemenzee

Bloemen worden vaak geschonken. De bloemen symboliseren het medeleven, het verdriet en de wens voor kracht om met het verdriet om te gaan. Rouwbloemen kunnen verschillende soorten en kleuren bloemen zijn. Soms kiezen de nabestaande en bepaalde kleur of soort afgestemd op de wens en de smaak van de overledene. Ook kan het fijn zijn om iedereen zelf te laten kiezen waardoor de entourage zeer persoonlijk wordt. Zo staat de rode roos symbool voor liefde, de witte roos voor eerbied en de lelie staat voor vrouwelijkheid, eenheid en vergankelijkheid.

afscheidsrituelen

Kroegbezoek

Dit afscheidsritueel is de afgelopen jaren overgewaaid vanuit landen zoals Ierland en Schotland. Dit vond voor het eerst plaats in Ierland, waar dit in de vorm van een wetsregel werd opgelegd gedurende de grote hongersnood in 1846. Ten gevolge van het hoge sterfte gevallen, brachten mensen vanwege tekorten aan koelingsvoorzieningen, een overleden persoon naar de dichtstbijzijnde pub. Hier gebruikten de mensen de koelcel van de pub om de lichamen van de overledenen in te koelen. Na de hongersnood vormde dit ritueel zich tot een traditie waarmee het leven van de overledene groots werd gevierd met whisky, bier, saamhorigheid en gezelligheid. Verhalen en knuffels werden gedeeld en tranen werden gelaten. Deze informele manier van afscheid nemen heeft inmiddels ook zijn intrede gedaan in Nederland. Vaak vindt een kroegbezoek plaats na de ceremonie.

Memory tree

Een memory tree is een voorbeeld van een afscheidsritueel dat na het afscheid plaatsvindt. Deze herinneringsboom wordt gepland met de as van de overledene. De as bevat natuurlijke stoffen die gebruikt worden als voeding voor de boom. Zo symboliseert de boom verbintenis, herinneringen en de groei van een nieuw leven. Een tastbare herinnering voor de nabestaanden. De boom kan geplant worden in de achtertuin, op de begraafplaats, in een park of in een bos. Daar zijn geen beperkingen aan verbonden. Zo kan men een mooie speciale plaats kiezen voor de Memory tree.

Wensballon oplaten

Het oplaten van een wensballon is een bijzonder afscheidsritueel dat vaak na de ceremonie wordt uitgevoerd. Het staat symbool voor het loslaten en de hoop voor een vredige vaart. De ballonnen worden vaak op een betekenisvolle plek losgelaten waar men de ballonnen een lange tijd in de lucht kunnen volgen. Let wel op dat de wensballon biologisch afbreekbaar is en bekijk goed de regels van de regio en gemeenten. Aan dit soort afscheidsrituelen zijn beperkingen verbonden en gaan gepaard met verschillende veiligheidsregels.

As uitstrooien

Het uitstrooien van de as wordt uiteraard enige tijd na de crematie gedaan. Dit symbolische ritueel is zeer persoonlijk. Dit ritueel is in plaats van een urngraf en vaak wordt de as uitgestrooid op een speciale plaats waar herinneringen geborgen zijn. De locaties lopen uiteen van de achtertuin, tot een locatie in het buitenland. Ook mag dit ritueel op vele mogelijke plaatsen en op verschillende manieren plaatsvinden. Gemeenten stellen hier apart van elkaar regels over op. Het is dus verstandig om van tevoren bij de gemeente de nodige informatie in te winnen. Ook is het mogelijk om de as te verdelen. Zo kunt u een deel van de as uit te strooien en een deel te behouden voor andere soorten afscheidsrituelen.

kaarsen-ritueel

Kaarsen ritueel

Rituelen waarbij kaarsen aangestoken worden, wordt gezien als een positief ritueel. Het staat voor saamhorigheid, medeleven en hoop. Kaarslicht staat symbool voor de verbinding tussen hemel en aarde. Het aansteken van de kaars staat symbool voor het onzekere, het ongrijpbare net zoals de dood. Gemis, verdriet en hoop krijgen een beeldende vorm door dit veelvoorkomende ritueel.

Wensbootjes

Een ander creatief afscheidsritueel voor na de ceremonie is het laten varen van een wensbootje. Het staat symbool voor een vredige vaart, het loslaten en de rust vinden. Wensbootjes zijn net zoals de wensballonnen ook verkrijgbaar in biologisch afbreekbaar materiaal. Men schrijft vaak een boodschap of een wens op de zijkant van het bootje en het bootje wordt voorzien van een theelichtje. Daardoor is het natuurlijk nog mooier om de wensbootjes te laten varen wanneer het donker is.